Στοματική κοιλότητα

Κακοήθεια γλώσσας, εδάφους στόματος

Ο καρκίνος των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας εμφανίζεται όταν σχηματίζονται κακοήθη (καρκινικά) κύτταρα στα χείλη ή μέσα στη στοματική κοιλότητα. Καθώς ο καρκίνος εξελίσσεται, μπορεί να εισβάλει βαθύτερα σε άλλους περιβάλλοντες ιστούς. Οι καρκίνοι που αναπτύσσονται στα χείλη ή την στοματική κοιλότητα είναι συνήθως ακανθοκυτταρικά/πλακώδη καρκινώματα. Οι όγκοι των ελάσσονων σιελογόνων αδένων – όπως τα αδενοειδή κυστικά καρκινώματα, τα βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα και τα σαρκώματα – είναι πιο σπάνιοι.

Η στοματική κοιλότητα περιλαμβάνει το οπισθογόμφιο τρίγωνο (η περιοχή πίσω από τους φρονιμίτες), τη σκληρά υπερώα (η οροφή του στόματος), το έδαφος του στόματος (ο χώρος κάτω από τη γλώσσα), το στοματικό βλεννογόνο, το πρόσθιο τμήμα της γλώσσας, τα ούλα, τα χείλη και τα δόντια.

• Τα συμπτώματα

Μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο, το στάδιο του καρκίνου και τη θέση του όγκου. Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην υπάρχουν εμφανή συμπτώματα και η βλάβη να ανακαλύπτεται κατά τη διάρκεια μιας τακτικής οδοντιατρικής εξέτασης. Όταν εμφανιστούν τα συμπτώματα, μπορεί να ξεκινήσουν ως μια μικρή κηλίδα, βλάβη ή έλκος που μπορεί να είναι ή να μην είναι επώδυνο, αλλά επιμένει για δύο εβδομάδες ή περισσότερο. Πρόσθετα συμπτώματα του καρκίνου των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας μπορεί να περιλαμβάνουν:

- Βλάβη στα χείλη, τα ούλα, το στόμα

- Λευκοπλακία ή ερυθροπλακία στα ούλα, τη γλώσσα, τις αμυγδαλές ή το βλεννογόνο του στόματος

- Δυσκολία κατά τη μάσηση, την κατάποση ή την κίνηση της γλώσσας ή της γνάθου

- Πονόλαιμος ή αίσθηση ότι κάτι ενοχλεί στο λαιμό

- Διόγκωση της γνάθου ή άλλου σημείου της στοματικής κοιλότητος

- Αλλαγή στη φωνή

- Απώλεια βάρους

Το να έχετε αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχετε. Αλλά εάν έχετε ένα ή συνδυασμό αυτών των συμπτωμάτων που διαρκεί περισσότερο από μερικές εβδομάδες, θα πρέπει να μιλήσετε με ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο.

• Παράγοντες κινδύνου

Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον καρκίνο των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας.

- Ωστόσο, η χρήση καπνού είναι η κύρια. Ο καρκίνος του στόματος διαγιγνώσκεται συχνότερα σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, η πλειοψηφία των οποίων είναι άνδρες. Πρόσθετοι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας περιλαμβάνουν:

- Κατανάλωση αλκοόλ

- Έκθεση στον ήλιο (καρκίνος χειλιών)

- Θετική διάγνωση λοίμωξης από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Η σύνδεση του HPV με καρκίνους των χειλιών, της στοματικής κοιλότητας και του στοματοφαρυγγικού καρκίνου. Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι ένας τύπος ιογενούς λοίμωξης που προκαλεί συχνότερα κονδυλώματα ή αναπτύξεις στο δέρμα. Είναι επίσης το πιο κοινό ΣΜΝ (σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη) και πολλοί άνθρωποι που έχουν HPV δεν έχουν συμπτώματα ούτε συνειδητοποιούν ότι έχουν. Αν και ο HPV μπορεί να επηρεάσει τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες, οι άνδρες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του στοματοφάρυγγα. Ο HPV σχετίζεται με πολλούς τύπους καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων πλακωδών κυττάρων του στοματοφάρυγγα (αμυγδαλές, βάση της γλώσσας) αλλά σπάνια με καρκίνο των χειλιών ή της στοματικής κοιλότητας. Πολλές μορφές HPV-θετικού καρκίνου εντοπίζονται σε νεότερους ασθενείς χωρίς χρήση καπνού. Οι HPV-θετικοί καρκίνοι έχουν καλύτερη πρόγνωση από τον HPV-αρνητικό καρκίνο. Ο λόγος για αυτό είναι ότι οι HPV-θετικοί καρκίνοι είναι συνήθως λιγότερο επιθετικοί και ανταποκρίνονται καλά στην ακτινοβολία και τη χημειοθεραπεία.

• Διάγνωση καρκίνου χειλιών και στοματικής κοιλότητας

- Ενδελεχή ΩΡΛ εξέταση

- Ενδοσκόπηση

- Μαγνητική τομογραφία

- Αξονική τομογραφία

- PET SCAN

- Βιοψία

• Στάδια καρκίνου των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας

Το σύστημα σταδιοποίησης που χρησιμοποιείται συχνότερα για καρκίνους της στοματικής κοιλότητας ή του στοματοφαρυγγικού καρκίνου είναι το σύστημα TNM. H έκταση του όγκου (Τ): Πόσο μεγάλος είναι ο κύριος (πρωτοπαθής) όγκος , η εξάπλωση σε κοντινούς λεμφαδένες (Ν), Η εξάπλωση (μετάσταση) σε μακρινά σημεία (Μ).

• Θεραπεία του καρκίνου των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας

Η θεραπεία για τον καρκίνο του στόματος μπορεί να περιλαμβάνει:

• Χειρουργική επέμβαση (πχ γλωσσεκτομή μερική, ημιγλωσσεκτομή, εκτομή εδάφους στόματος). Γενικά σε αυτού του είδους των κακοηθειών εκτός από την αφαίρεση του πρωτοπαθούς όγκου επιβάλλεται με βάσει τα guidelines να γίνεται και λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου επιπεδων Ι, ΙΙ, ΙΙΙ μετά του υπογναθίου αδένος ώστε να αφαιρούνται και πιθανές κρυφές λεμφαδενικές μεταστάσεις.

• Χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα

• Ακτινοθεραπεία

• Στοχευμένη θεραπεία με cetuximab

• Σε τοπική υποτροπή/μεταστατική νόσο, ανοσοθεραπεία σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία

Στοματοφάρυγγας

Κακοήθεια αμυγδαλών, ρίζας γλώσσας

Ο στοματοφαρυγγικός καρκίνος είναι καρκίνος στον στοματοφάρυγγα δηλαδή των αμυγδαλών, ρίζας γλώσσας, γλωσσικής αμυγδαλής και του μεσαίου τμήματος του φάρυγγος. Ο στοματοφαρυγγικός καρκίνος είναι ένα σχετικά σπάνιο είδος καρκίνου. Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, περίπου 53.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ αναπτύσσουν καρκίνο του στοματοφάρυγγα κάθε χρόνο. Συγκριτικά, η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία εκτιμά ότι περισσότεροι από 290.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού κάθε χρόνο. Οι καρκίνοι του στοματοφάρυγγος είναι συνήθως ακανθοκυτταρικά/πλακώδη καρκινώματα. Οι όγκοι των ελάσσονων σιελογόνων αδένων – όπως τα αδενοειδή κυστικά καρκινώματα, τα βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα και τα σαρκώματα – είναι πιο σπάνιοι. Ο καρκίνος των αμυγδαλών είναι ο πιο κοινός τύπος καρκίνου του στοματοφάρυγγα.

• Τα συμπτώματα

Τα συμπτώματα του στοματοφαρυγγικού καρκίνου μπορεί να μοιάζουν με συμπτώματα άλλων λιγότερο σοβαρών ιατρικών προβλημάτων. Τα κοινά συμπτώματα του στοματοφαρυγγικού καρκίνου περιλαμβάνουν:

- Πονόλαιμο (φαρυγγίτιδα) που δεν υποχωρεί.

- Πόνο ή δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία).

- Δυσκολία στο πλήρες άνοιγμα του στόματος (τρίσμος) ή στην κίνηση της γλώσσας.

- Ανεξήγητη απώλεια βάρους.

- Αλλαγές στη φωνή που δεν εξαφανίζονται.

- Πόνο στο αυτί που δεν υποχωρεί.

- Διόγκωση στο πίσω μέρος του λαιμού ή του στόματος.

- Διόγκωση στο λαιμό.

- Βήχα με αίμα (αιμόπτυση).

Το να έχετε αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχετε. Αλλά εάν έχετε ένα ή συνδυασμό αυτών των συμπτωμάτων που διαρκεί περισσότερο από μερικές εβδομάδες, θα πρέπει να μιλήσετε με ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο.

• Παράγοντες κινδύνου

Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον καρκίνο των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας.

- Η λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι η πιο κοινή αιτία. Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι ένας τύπος ιογενούς λοίμωξης που προκαλεί συχνότερα κονδυλώματα ή αναπτύξεις στο δέρμα. Είναι επίσης το πιο κοινό ΣΜΝ (σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη) και πολλοί άνθρωποι που έχουν HPV δεν έχουν συμπτώματα ούτε συνειδητοποιούν ότι έχουν. Αν και ο HPV μπορεί να επηρεάσει τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες, οι άνδρες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του στοματοφάρυγγα. Ο HPV σχετίζεται με πολλούς τύπους καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων πλακωδών κυττάρων του στοματοφάρυγγα (αμυγδαλές, βάση της γλώσσας) αλλά σπάνια με καρκίνο των χειλιών ή της στοματικής κοιλότητας. Πολλές μορφές HPV-θετικού καρκίνου εντοπίζονται σε νεότερους ασθενείς χωρίς χρήση καπνού. Οι HPV-θετικοί καρκίνοι έχουν καλύτερη πρόγνωση από τον HPV-αρνητικό καρκίνο. Ο λόγος για αυτό είναι ότι οι HPV-θετικοί καρκίνοι είναι συνήθως λιγότερο επιθετικοί και ανταποκρίνονται καλά στην ακτινοβολία και τη χημειοθεραπεία. Ο HPV παράγει πρωτεΐνες που παρεμβαίνουν στα γονίδια που διαχειρίζονται τα κύτταρα που καλύπτουν το στόμα και το λαιμό σας, συμπεριλαμβανομένου του πόσο γρήγορα αναπτύσσονται αυτά τα κύτταρα. Ο στοματοφαρυγγικός καρκίνος συμβαίνει όταν τα γονίδια σταματούν να διαχειρίζονται την κυτταρική ανάπτυξη και τα κύτταρα αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα και σχηματίζουν όγκους.

- Κάπνισμα

- Αλκοόλ

- Ιστορικό καρκίνου κεφαλής και τραχήλου.

- Ιστορικό ακτινοθεραπείας στο κεφάλι και στο λαιμό σας.

• Διάγνωση στοματοφαρυγγικού καρκίνου

- Ενδελεχή ΩΡΛ εξέταση

- Ενδοσκόπηση

- Μαγνητική τομογραφία

- Αξονική τομογραφία

- PET SCAN

- Βιοψία

• Στάδια του στοματοφαρυγγικού καρκίνου

Το σύστημα σταδιοποίησης που χρησιμοποιείται συχνότερα για καρκίνους του στοματοφαρυγγικού καρκίνου είναι το σύστημα TNM. H έκταση του όγκου (Τ): Πόσο μεγάλος είναι ο κύριος (πρωτοπαθής) όγκος , η εξάπλωση σε κοντινούς λεμφαδένες (Ν), Η εξάπλωση (μετάσταση) σε μακρινά σημεία (Μ).Τα συστήματα σταδιοποίησης του καρκίνου χρησιμοποιούνται για να σχεδιαστεί σωστά η θεραπεία και να καθοριστούν οι προγνώσεις ή τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Υπάρχουν τέσσερα στάδια καρκίνου του στοματοφάρυγγα (Στάδιο Ι έως Στάδιο IV). Τα στάδια μπορεί να διαφέρουν ανάλογα αν είναι HPV θετικός ή αρνητικός καρκίνος.

• Θεραπεία του καρκίνου του στοματοφάρυγγα

Η θεραπεία για τον καρκίνο του στοματοφάρυγγος μπορεί να περιλαμβάνει:

• Χειρουργική επέμβαση (πχ αμυγδαλεκτομή, εκτομή ρίζας γλώσσας με διαστοματική ρομποτική χειρουργική TORS και ρομποτική χειρουργική). Γενικά σε αυτού του είδους των κακοηθειών εκτός από την αφαίρεση του πρωτοπαθούς όγκου επιβάλλεται με βάσει τα guidelines να γίνεται και λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου επιπεδων Ι, ΙΙ, ΙΙΙ μετά του υπογναθίου αδένος ώστε να αφαιρούνται και πιθανές κρυφές λεμφαδενικές μεταστάσεις.

• Χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα

• Ακτινοθεραπεία

• Στοχευμένη θεραπεία με cetuximab

Σε τοπική υποτροπή/μεταστατική νόσο, ανοσοθεραπεία σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία

Ενδοκρινείς αδένες

Κακοήθεια Θυρεοειδούς

Ο θυρεοειδής είναι ένας αδένας σε σχήμα πεταλούδας που βρίσκεται στο πρόσθιο τμήμα του τραχήλου. Ο αδένας αυτός παράγει ορμόνες που ρυθμίζουν τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση, τη θερμοκρασία και το βάρος του σώματος. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να μην προκαλέσει συμπτώματα στην αρχή. Όμως καθώς μεγαλώνει, μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα. Οι περισσότεροι καρκίνοι του θυρεοειδούς μπορούν να θεραπευτούν πλήρως. Τα ποσοστά καρκίνου του θυρεοειδούς φαίνεται να αυξάνονται. Η αύξηση μπορεί να προκληθεί από τη βελτιωμένη απεικόνισης που επιτρέπει να ανακαλυφθούν μικροί καρκίνοι θυρεοειδούς σαν τυχαία ευρήματα.

• Τα συμπτώματα

Οι καρκίνοι του θυρεοειδούς δεν προκαλούν συμπτώματα στην αρχή της νόσου. Καθώς ο καρκίνος του θυρεοειδούς μεγαλώνει, μπορεί να προκαλέσει:

- Διόγκωση στον τράχηλο

- Αλλαγές στη φωνή (βράγχος)

- Δυσκολία στην κατάποση

- Διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες

• Οι παράγοντες κινδύνου

- Γυναικείο φύλο. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να σχετίζεται με την ορμόνη οιστρογόνο.

- Έκθεση σε υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας.

- Ορισμένα κληρονομικά γενετικά σύνδρομα. Οι τύποι καρκίνου του θυρεοειδούς που εμφανίζονται μερικές φορές σε οικογένειες περιλαμβάνουν τον μυελώδη καρκίνο του θυρεοειδούς και τον θηλώδη καρκίνο του θυρεοειδούς.

Γενικά ο καρκίνος του θυρεοειδούς προκαλείται όταν τα κύτταρα του θυρεοειδούς αναπτύσσουν αλλαγές στο DNA τους. Το DNA ενός κυττάρου περιέχει τις οδηγίες που λένε στο κύτταρο τι να κάνει. Οι αλλαγές αυτές που ονομάζονται μεταλλάξεις, λένε στα κύτταρα να αναπτυχθούν και να πολλαπλασιαστούν γρήγορα. Τα κύτταρα συνεχίζουν να ζουν όταν τα υγιή κύτταρα φυσιολογικά παθαίνουν. Τα κύτταρα που συσσωρεύονται σχηματίζουν μια μάζα που ονομάζεται όγκος. Ο όγκος μπορεί να αναπτυχθεί και να εισβάλει σε κοντινό ιστό και μπορεί να εξαπλωθεί (μετάσταση) στους λεμφαδένες του τραχήλου. Μερικές φορές τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν πέρα από τον τράχηλο, στους πνεύμονες, στα οστά και σε άλλα μέρη του σώματος.

• Τύποι καρκίνου του θυρεοειδούς

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς ταξινομείται σε τύπους με βάση τα είδη των κυττάρων που βρίσκονται στον όγκο. Ο τύπος του καρκίνου του θυρεοειδούς λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό της θεραπείας και της πρόγνωσής του. Οι τύποι καρκίνου του θυρεοειδούς περιλαμβάνουν:

- Θηλώδης καρκίνος του θυρεοειδούς. Αυτός είναι ο πιο κοινός τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς. Μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά επηρεάζει συχνότερα άτομα ηλικίας 30 έως 50 ετών. Οι περισσότεροι θηλώδεις καρκίνοι του θυρεοειδούς είναι μικροί και ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία, ακόμα κι αν τα καρκινικά κύτταρα εξαπλωθούν στους λεμφαδένες του λαιμού. Ένα μικρό μέρος των θηλωδών καρκίνων του θυρεοειδούς είναι επιθετικό.

- Θυλακιώδης καρκίνος του θυρεοειδούς. Αυτός ο σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς συνήθως επηρεάζει άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών. Τα ωοθυλακικά καρκινικά κύτταρα του θυρεοειδούς δεν εξαπλώνονται συχνά στους λεμφαδένες στο τράχηλο. Αλλά ορισμένοι μεγάλοι και επιθετικοί καρκίνοι μπορεί να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος. Ο καρκίνος του ωοθυλακίου του θυρεοειδούς συχνότερα εξαπλώνεται στους πνεύμονες και τα οστά.

- Καρκίνος θυρεοειδούς κυττάρων Huthle. Αυτός ο σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς θεωρούνταν κάποτε ως τύπος καρκίνου του ωοθυλακίου του θυρεοειδούς. Τώρα θεωρείται ο δικός του τύπος επειδή τα καρκινικά κύτταρα συμπεριφέρονται διαφορετικά και ανταποκρίνονται σε διαφορετικές θεραπείες. Οι καρκίνοι του θυρεοειδούς με κυτταρικό κύτταρο είναι επιθετικοί και μπορούν να αναπτυχθούν ώστε να εμπλέξουν δομές στο τράχηλο και να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος.

- Κακώς διαφοροποιημένος καρκίνος του θυρεοειδούς. Αυτός ο σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς είναι πιο επιθετικός από άλλους διαφοροποιημένους καρκίνους του θυρεοειδούς και συχνά δεν ανταποκρίνεται στις συνήθεις θεραπείες.

- Αναπλαστικός καρκίνος του θυρεοειδούς. Αυτός ο σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς αναπτύσσεται γρήγορα και μπορεί να είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Ωστόσο, οι θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Ο αναπλαστικός καρκίνος του θυρεοειδούς τείνει να εμφανίζεται σε άτομα άνω των 60 ετών. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα.

- Μυελοειδής καρκίνος του θυρεοειδούς. Αυτός ο σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς ξεκινά από τα κύτταρα του θυρεοειδούς που ονομάζονται κύτταρα C, τα οποία παράγουν την ορμόνη καλσιτονίνη. Τα αυξημένα επίπεδα καλσιτονίνης στο αίμα μπορεί να υποδηλώνουν μυελοειδή καρκίνο του θυρεοειδούς σε πολύ πρώιμο στάδιο. Ορισμένοι μυελοειδείς καρκίνοι του θυρεοειδούς προκαλούνται από ένα γονίδιο που ονομάζεται RET που μεταβιβάζεται από τους γονείς στα παιδιά. Οι αλλαγές στο γονίδιο RET μπορεί να προκαλέσουν οικογενή μυελοειδή καρκίνο του θυρεοειδούς και πολλαπλή ενδοκρινική νεοπλασία τύπου 2. Ο οικογενής μυελώδης καρκίνος του θυρεοειδούς αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς. Η πολλαπλή ενδοκρινική νεοπλασία, τύπου 2, αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς, καρκίνου των επινεφριδίων και άλλων τύπων καρκίνου.

- Άλλα σπάνια είδη. Άλλοι πολύ σπάνιοι τύποι καρκίνου μπορεί να ξεκινήσουν από τον θυρεοειδή. Αυτά περιλαμβάνουν το λέμφωμα του θυρεοειδούς, το οποίο ξεκινά από τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του θυρεοειδούς και το σάρκωμα του θυρεοειδούς, το οποίο ξεκινά από τα κύτταρα του συνδετικού ιστού του θυρεοειδούς.

• Διάγνωση

- Ιστορικό​

- Εξετάσεις αίματος

- Υπέρηχος

- Αξονική/μαγνητική τομογραφία

- Παρακέντηση όζου

- Ελαστογραφία/χαρτογράφηση τραχήλου

• Θεραπεία του καρκίνου του θυρεοειδούς

- Χειρουργική επέμβαση. Ολική θυρεοειδεκτομή και τουλάχιστον κεντρικός λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου. Ενίοτε επιβάλλεται και ο πλάγιος λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου. Η εμπειρία του χειρουργού παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο για την εξασφάλιση εξαίρεσης όλου του θυρεοειδούς (ποσοστά επιτυχίας δικών μου χειρουργικών επεμβάσεων κατά μέσο όρο <1% υπόλειμμα) καθώς και ικανότητα του χειρουργού για αφαίρεση όσο το δυνατόν περισσότερων τραχηλικών λεμφαδένων.

- Ραδιενεργό ιώδιο. Σε ορισμένα καρκινώματα θυρεοειδούς

- Ακτινοθεραπεία. Σε ορισμένα καρκινώματα θυρεοειδούς

Στοχευεμένες θεραπείες

Λάρυγγας

Κακοήθεια λάρυγγος

Ο λάρυγγας είναι το βασικότερο όργανο της περιοχής του τραχήλου. Συμμετέχει σε τρεις οργανικές λειτουργίες του σώματος: Στην φώνηση, στην αναπνοή και στην κατάποση. Ο λάρυγγας χωρίζεται ανατομικά σε 3 υποκατηγορίες:

- την γλωττιδική περιοχή, που περιλαμβάνει τις δύο γνήσιες φωνητικές χορδές,

- την υπεργλωττιδική, που αποτελείται κυρίως από την επιγλωττίδα και τις νόθες φωνητικές χορδές,

- την υπογλωττιδική περιοχή, που αποτελείται από τον βλεννογόνο του λάρυγγα κάτω από τις φωνητικές χορδές μέχρι και την είσοδο στην τραχεία.

Οι βασικοί χόνδροι που αποτελούν τον λάρυγγα είναι ο θυροειδής και ο κρικοειδής χόνδρος εξωτερικά, καθώς και οι αρυτενοειδείς χόνδροι στο εσωτερικό του λάρυγγα. Πολλοί μύες και νεύρα συμμετέχουν στην λειτουργία του λάρυγγα, καθιστώντας το όργανο αυτό και τις λειτουργίες του, ως ένα από τα πιο πολύπλοκα συστήματα του ανθρωπίνου σώματος. Δεν είναι τυχαίο, ότι η ιδέα της «μεταμόσχευσης λάρυγγα» δεν έχει προχωρήσει στον ιατρικό χώρο, λόγω της παραπάνω πολυπλοκότητας του οργάνου.

Ο καρκίνος του λάρυγγα είναι ο πιο συχνός καρκίνος της περιοχής κεφαλής και τραχήλου και μπορεί να παρουσιαστεί με πληθώρα συμπτωμάτων, ανάλογα με την θέση εμφάνισής του και το στάδιο της νόσου. Ασθενείς με αρχικά στάδια καρκίνου του λάρυγγα έχουν πάνω του 90% πιθανότητα πλήρους ίασης, είτε με χειρουργικό καθαρισμό, είτε με ακτινοθεραπεία.

Οι περισσότεροι καρκίνοι του λάρυγγα εντοπίζονται στις φωνητικές χορδές οι οποίες αποτελούν μέρος της γλωττιδικής περιοχής. Αυτοί οι όγκοι σπάνια είναι επώδυνοι, αλλά σχεδόν πάντα προκαλούν βράγχος ή άλλες αλλαγές στη φωνή. Οι όγκοι στην περιοχή πάνω από τις φωνητικές χορδές δηλαδή στην υπεργλωττιδική περιοχή μπορεί να προκαλέσουν οίδημα στον λαιμό, αίσθημα ξένου σώματος, δυσκαταποσία και πονόλαιμο ή ετερόπλευρο και επίμονο πόνο στα αυτιά (ωταλγία). Οι ασθενείς επομένως προσφεύγουν συνήθως στον γιατρό σε πρώιμο στάδιο. Οι όγκοι του λάρυγγα ταξινομούνται σύμφωνα με την περιοχή που βρίσκονται και ανάλογα με το αν βρίσκονται επάνω από τις φωνητικές χορδές (υπεργλωττιδικοί), επάνω στις φωνητικές χορδές (γλωττιδικοί), ή κάτω από τις φωνητικές χορδές (υπογλωττιδικοί). Κύριοι όγκοι στην υπογλωττιδική περιοχή είναι εξαιρετικά σπάνιοι. Αν εκτείνονται σε πάνω από δύο περιοχές τότε αναφερόμαστε σε διαγλωττιδικούς καρκίνους.

• Τα συμπτώματα

- Δυσκολία αναπνοή (δύσπνοια)

- Αλλαγή στην ποιότητα της φωνής (δυσφωνία) και εμμένουσα βραχνάδα

- Πρόβλημα στην κατάποση (δυσκαταποσία)

- Αίσθημα ξένου σώματος στον λαιμό

- Εμφάνιση αίματος στα πτύελα (αιμόπτυση)

- Εμφάνιση πρηξίματος στον λαιμό (μεταταστατική λεμφαδενοπάθεια)

- Πόνος στο αυτί (αντανακλαστική ωταλγία)

- Ακούσια απώλεια βάρους

• Παράγοντες κινδύνου

- Κάπνισμα

- Αλκοόλ

- Λοίμωξη από ιό HPV

• Διάγνωση

- ΩΡΛ εξέταση

- Ενδοσκόπηση

- Βιοψία

- Μαγνητική/αξονική τομογραφία

- PET SCAN

• Στάδια του καρκίνου του λάρυγγος

Το σύστημα σταδιοποίησης που χρησιμοποιείται συχνότερα για καρκίνους του λάρυγγος είναι το σύστημα TNM. H έκταση του όγκου (Τ): Πόσο μεγάλος είναι ο κύριος (πρωτοπαθής) όγκος, η εξάπλωση σε κοντινούς λεμφαδένες (Ν), Η εξάπλωση (μετάσταση) σε μακρινά σημεία (Μ). Τα συστήματα σταδιοποίησης του καρκίνου χρησιμοποιούνται για να σχεδιαστεί σωστά η θεραπεία και να καθοριστούν οι προγνώσεις ή τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Υπάρχουν τέσσερα στάδια καρκίνου του στοματοφάρυγγα (Στάδιο Ι έως Στάδιο IV). Τα στάδια μπορεί να διαφέρουν ανάλογα αν είναι HPV θετικός ή αρνητικός καρκίνος. Επίσης ο υπεργλωττιδικός καρκίνος μπορεί πιο εύκολα να δώσει λεμφαδενικές μεταστάσεις σε σχέση με το γλωττιδικό και γενικά έχει χειρότερη πρόγνωση.

Πολύ σημαντικό να αναφερθεί πως πρώιμοι καρκίνοι λάρυγγα πχ σταδίου Ι και ΙΙ έχουν υψηλότατα ποσοστά ίαση ακόμα και άνω του 90% πράγμα που καθιστά την πρώιμη διάγνωση σε θεμελιώδη αρχή για την αντιμετώπισή τους.

• Θεραπεία του καρκίνου του λάρυγγα

- Χειρουργική επέμβαση (laser σε πρώιμους καρκίνους, χορδεκτομή, ημιλαρυγγεκτομές, ολική λαρυγγεκτομή καθώς και λεμφαδενικός καθαρισμός σε υπεργλωττιδικά καρκινώματα ή προχωρημένα γλωττιδικά καρκινώματα)

- Ακτινοθεραπεία

- Χημειοθεραπεία

- Στοχευμένοι παράγοντες (cetuximab,pembrolizumab)

Παραρρίνιοι κόλποι

Όγκοι ρινός, ιγμορίων

Οι κακοήθειες της ρινικής κοιλότητας και των κόλπων είναι σπάνιοι. Επηρεάζουν μόνο περίπου 2.000 άτομα στις Ηνωμένες Πολιτείες κάθε χρόνο. Πολλοί όγκοι της ρινικής κοιλότητας ή των κόλπων συνήθως δεν είναι κακοήθεις παρολαυτά επιβάλλεται να γίνεται ενδελεχής έλεγχος.

Η μύτη είναι ένα πολύπλοκο όργανο όσον αφορά την κατασκευή του και τη λειτουργία του. Αποτελείται από δέρμα, οστό, χόνδρο, αιμοφόρα αγγεία και νεύρα. Είναι το όργανο της οσμής. Έχει σημαντικό ρόλο στην αναπνοή και έναν επίσης σημαντικό ρόλο όσον αφορά στην αισθητική του προσώπου. Το εσωτερικό μέρος της μύτης επεκτείνεται βαθιά μέσα από τα οστά του κρανίου, ενώνεται με τα ιγμόρια, που είναι οστέινες κοιλότητες στο κεντρικό σας πρόσωπο και καταλήγει μέχρι τον φάρυγγα. Όλη αυτή η κατασκευή χωρίζεται στα δύο με ένα κάθετο τοίχωμα που ονομάζεται διάφραγμα. Πρόκειται για το τοίχωμα που διαχωρίζει τα δύο ρουθούνια σας και το οποίο επεκτείνεται μέχρι βαθιά στην ρινική κοιλότητα.

Ανατομικά η μύτη σας χωρίζεται σε δύο μέρη. Το εξωτερικό μέρος και το εσωτερικό. Το εξωτερικό είναι η κατασκευή εκείνη που προεξέχει από το πρόσωπό σας. Το εσωτερικό είναι τα στοιχεία εκείνα που καλύπτονται από το εξωτερικό μέρος και εισχωρούν στην κοιλότητα του προσώπου.

Μέσα στη ρινική κοιλότητα, έχετε τέσσερις διαφορετικούς τύπους παραρρίνιων κόλπων. Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι μια ομάδα κοίλων χώρων με αέρα που περιβάλλουν τη ρινική σας κοιλότητα. Αυτά περιλαμβάνουν: τους γναθιαίους κόλπους, τους ηθμοειδείς κόλπους, τους σφηνοειδείς κόλπους, και τους μετωπιαίους κόλπους.

Οι όγκοι είναι πιο πιθανό να ξεκινήσουν στη ρινική κοιλότητα παρά στα ιγμόρεια. Όταν όντως αναπτύσσονται όγκοι στα ιγμόρεια, τείνουν να σχηματίζονται στους παραρρίνιους κόλπους.

• Τα συμπτώματα

Οι όγκοι της ρινικής κοιλότητας και του κόλπου σπάνια προκαλούν συμπτώματα στα πρώτα τους στάδια. Οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να παρατηρούν συμπτώματα όταν ο όγκος έχει μεγαλώσει αρκετά ώστε να μπλοκάρει τη ρινική κοιλότητα ή τον προσβεβλημένο κόλπο ή όταν έχει εξαπλωθεί σε άλλους κοντινούς ιστούς.

-Ρινική συμφόρηση που δεν υποχωρεί

- Χρόνιες λοιμώξεις του κόλπου που δεν ανταποκρίνονται στα αντιβιοτικά

- Συχνούς πονοκεφάλους

- Πόνος στο πρόσωπο

- Ρινορραγίες

- Οίδημα γύρω από τα μάτια

- Μειωμένη όσφρησης

• Παράγοντες κινδύνου

- Η χρήση καπνού

- Σκόνη ξύλου

- Νικέλιο

- Χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία δέρματος

• Τύποι καρκίνου της ρινικής κοιλότητας και των κόλπων

Ο τύπος της ρινικής κοιλότητας ή του όγκου του κόλπου που έχετε καθορίζεται από το πώς φαίνονται τα κύτταρα που λαμβάνονται από τον όγκο στο μικροσκόπιο. Αυτά τα κύτταρα συλλέγονται κατά τη διάρκεια μιας βιοψίας.

Ο πιο κοινός τύπος καρκίνου της ρινικής κοιλότητας ή του κόλπου είναι το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Τα πλακώδη κύτταρα είναι τα λεπτά, επίπεδα κύτταρα που συνθέτουν την επένδυση των ρινικών και ιγμορείων.

Άλλα παραδείγματα τύπων καρκινικών όγκων περιλαμβάνουν τον καρκίνο των σιελογόνων αδένων, το σάρκωμα, το εσθησιονευροβλάστωμα, το λέμφωμα, το ρινικό αδιαφοροποίητο καρκίνωμα και το μελάνωμα.

Παραδείγματα μη καρκινικών όγκων της ρινικής κοιλότητας και του κόλπου περιλαμβάνουν το πλακώδες θηλώμα, το ανεστραμμένο θηλώμα και το αδένωμα.

• Διάγνωση καρκίνων της ρινικής κοιλότητας και των κόλπων

- Ενδοσκόπηση και πλήρης ΩΡΛ εξέταση

- Βιοψία

- Αξονική τομογραφία

- Μαγνητική τομογραφία

- PET/CT

• Θεραπεία Καρκίνων της Ρινικής Κοιλότητας και των παραρρινίων κόλπων

Η έκταση και το βάθος του καρκίνου καθοδηγούν τη θεραπεία. Η χειρουργική επέμβαση είναι η πιο κοινή θεραπεία για καρκίνους της ρινικής κοιλότητας και των κόλπων. Συχνά η χειρουργική επέμβαση είναι η μόνη θεραπεία που απαιτείται για μη καρκινικούς όγκους και καρκίνους πρώιμου σταδίου.

Εάν η ασθένεια είναι πιο προχωρημένη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακτινοβολία, χημειοθεραπεία ή και τα δύο για τη συρρίκνωση του όγκου. Αυτό μπορεί να γίνει πριν ή μετά την επέμβαση για να μειωθεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης του καρκίνου. Ένας τύπος ακτινοθεραπείας που ονομάζεται θεραπεία πρωτονίων έχει αποδειχθεί ότι είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός για όγκους της ρινικής κοιλότητας και των κόλπων.

Κατά τη διάρκεια της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής επέμβασης, ένα ενδοσκόπιο (ένας λεπτός φωτισμένος σωλήνας με κάμερα στην άκρη του) εισάγεται μέσω της ρινικής οδού για μια μεγεθυμένη προβολή του όγκου. Επειδή η όψη είναι τόσο καθαρή,  γίνεται αφαίρεση όλου του όγκου διατηρώντας παράλληλα τον υγιή ιστό. Ο κίνδυνος επιπλοκών με αυτή την τεχνική είναι πολύ χαμηλός. Η επέμβαση δεν αφήνει ορατή ουλή.

Σπανίως προτείνεται ανοιχτή χειρουργική επέμβαση σε μεγάλα καρκινώματα όπου η ενδοσκοπική αφαίρεση τους είναι αδύνατη. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει και συνδυαστική προσπέλαση.

Αφαίρεση λεμφαδένων

Οι καρκίνοι της ρινικής κοιλότητας και των κόλπων συχνά εξαπλώνονται πρώτα στους λεμφαδένες του λαιμού. Συνεπώς ο λεμφαδενικός καθαρισμός μπορεί να γίνει ταυτόχρονα με τη χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης της ρινικής κοιλότητας ή του καρκίνου του κόλπου. Ο στόχος αυτής της διαδικασίας είναι η αφαίρεση των λεμφαδένων που έχει αποδειχθεί ότι περιέχουν ή που είναι πιθανό να περιέχουν καρκίνο μειώνοντας την πιθανότητα επανεμφάνισης του καρκίνου στο μέλλον.

Σιελογόνοι αδένες

Κακοήθεια παρωτίδος, υπογναθίου, υπογλωσσίου αδένος

Ο καρκίνος των σιελογόνων αδένων είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει κακοήθεις όγκους που επηρεάζουν τους σιελογόνους αδένες. Οι σιελογόνοι αδένες βρίσκονται στη στοματική κοιλότητα και στον φάρυγγα. Αποτελούνται από 6 μεγάλους σιελογόνους αδένες (2 παρωτίδες, 2 υπογνάθιους και 2 υπογλώσσιους) και χιλιάδες ελάσσονες σιελογόνους αδένες. Παράγουν τη σίελο που βοηθά το πεπτικό σύστημα να διασπά τα τρόφιμα.

Οι όγκοι των σιελογόνων αδένων μπορεί να είναι καλοήθεις (μη καρκινικοί) ή κακοήθεις (καρκινικοί). Και οι δύο τύποι μπορεί να επηρεάσουν οποιονδήποτε από τους σιελογόνους αδένες.

Ο καρκίνος των σιελογόνων αδένων είναι σπάνιος. Αποτελούν μόλις το 1% των όγκων που προσβάλλουν τη κεφαλή και τον τράχηλο. Οι πιο συνηθισμένοι τύποι καρκίνου των σιελογόνων αδένων είναι το βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα και το αδενοειδές κυστικό καρκίνωμα. Μαζί, αποτελούν το ήμισυ όλων των κακοήθων όγκων των σιελογόνων αδένων.

• Παράγοντες κινδύνου

Οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει καρκίνο των σιελογόνων αδένων, με αυξημένη πιθανότητα για τους άνδρες.

- 55 ετών και άνω.

- Κάπνισμα

- Αλκοόλ

- Ακτινοθεραπεία στην κεφαλή ή στον τράχηλο

- Ορισμένα επαγγέλματα, συμπεριλαμβανομένων των υδραυλικών, της κατασκευής προϊόντων καουτσούκ, της εξόρυξης αμιάντου και της δερματοποιίας.

- Μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένοι σπάνιοι τύποι καρκίνου των σιελογόνων αδένων μπορεί να εμφανιστούν πιο συχνά σε άτομα με ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις, όπως ο ιός Epstein-Barr και ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Ωστόσο, αυτές οι λοιμώξεις δεν προκαλούν καρκίνο των σιελογόνων αδένων και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να τεκμηριωθεί.

Οι περισσότεροι όγκοι σιελογόνων αδένων - τόσο κακοήθεις όσο και καλοήθεις - ξεκινούν από τις παρωτίδες.

Ο καρκίνος των σιελογόνων αδένων μπορεί επίσης να εμφανιστεί στους ελάσσονες σιελογόνους αδένες.

Αν αφεθούν χωρίς θεραπεία, μπορεί να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος μέσω της κυκλοφορίας του αίματος ή του λεμφικού συστήματος (μετάσταση). Ο καρκίνος που έχει κάνει μετάσταση είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί από τον καρκίνο που παραμένει στον σιελογόνο αδένα . Οι καρκίνοι των σιελογόνων αδένων μπορούν να κάνουν μετάσταση στους πνεύμονες, τα οστά και το ήπαρ.

• Συμπτώματα

- Ένας μικρός αριθμός ατόμων με καρκίνο των σιελογόνων αδένων δεν έχει συμπτώματα

- Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο καρκίνος των σιελογόνων αδένων προκαλεί ανώδυνο εξόγκωμα σε έναν σιελογόνο αδένα

- Αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, τον τράχηλο, τη γνάθο ή το στόμα

- Επίμονος πόνος στο πρόσωπο, τον τράχηλο, τη γνάθο ή το στόμα

- Δυσκολία στο πλήρες άνοιγμα του στόματος

- Δυσκολία στην κατάποση.

- Αιμορραγία από το στόμα.

• Διάγνωση του καρκίνου των σιελογόνων αδένων

- Πλήρης ΩΡΛ εξέταση

- Βιοψία ή παρακέντηση υπό καθοδήγηση υπερήχου. Η βιοψία είναι ο μόνος τρόπος για να επιβεβαιωθεί ότι ένας όγκος σιελογόνων αδένων είναι καρκινικός.

- Αξονική/Μαγνητική τομογραφία

- Υπέρηχος

- PET SCAN

• Σταδιοποίηση του καρκίνου των σιελογόνων αδένων

Η σταδιοποίηση του καρκίνου παρέχει πληροφορίες για τον όγκο σας που μπορούν να βοηθήσουν στην καθοδήγηση της θεραπείας.

Το σύστημα σταδιοποίησης που χρησιμοποιείται για όγκους που σχηματίζονται στους παρωτιδικούς αδένες, στους υπογνάθιους αδένες και στους υπογλώσσιους αδένες ακολουθεί το σύστημα TLM:

T: Μέγεθος και θέση όγκου.

L: Εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες σας.

Μ: Είτε ο καρκίνος έχει κάνει μετάσταση, είτε έχει εξαπλωθεί σε όργανα.

Η κατανόηση του σταδίου του καρκίνου σας είναι σημαντική για την κατανόηση τόσο των επιλογών θεραπείας όσο και των πιθανών εκβάσεων.

• Θεραπεία του καρκίνου των σιελογόνων αδένων

- Χειρουργική: Η χειρουργική επέμβαση είναι η κύρια θεραπεία για κακοήθεις όγκους σιελογόνων αδένων. Συνήθως όταν γίνεται για παράδειγμα παρωτιδεκτομή πρέπει να γίνεται και σύστοιχος λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου λόγω του ότι αυτοί οι όγκοι μεθίστανται στους λεμφαδένες εύκολα.

- Ακτινοθεραπεία

- Χημειοθεραπεία

- Ανοσοθεραπεία

- Στοχευμένη θεραπεία

Όγκοι αγνώστου πρωτοπαθούς

Όγκοι αγνώστου πρωτοπαθούς

Το καρκίνωμα αγνώστου πρωτοπαθούς αποτελούν περίπου το 5% των καρκίνων κεφαλής και τραχήλου. Είναι όγκοι όπου συνήθως εμφανίζονται με τραχηλική λεμφαδενοπάθεια όπου η παρακέντηση δια λεπτής βελόνης δείχνει πχ καρκίνωμα εκ πλακώδων κυττάρων χωρίς όμως κατά την ΩΡΛ εξέταση, πανενδοσκόπηση και απεικονιστικό έλεγχο να αναδεικνύεται το όργανο από το οποίο προέρχεται η κακοήθεια αυτή.

• Διερεύνηση

- Αξονική τομογραφία

- Μαγνητική τομογραφία

- PET SCAN

- Συστήνεται αμυγδαλεκτομή, αδενετομή και τυχαίες βιοψίες στοματοφάρυγγα σαν προσπάθεια ταυτοποίησης της πρωτοπαθούς εστίας.

- Δείκτες EBV και HPV κατά τη λήψη βιοψίας FNB από τον όγκο.

• Αντιμετώπιση

- Επί αδυναμίας εύρεσης πρωτοπαθούς εστίας, συστήνεται λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου

- Ακτινοθεραπεία

- Χημειοθεραπεία